Πώς συμπεριφερόμαστε σε άτομα με άνοια – Πρακτικός οδηγός με τη συμβολή του ειδικού νευρολόγου
Η άνοια δεν επηρεάζει μόνο τη μνήμη.
Επηρεάζει τη σκέψη, την κρίση, τη συμπεριφορά και την επικοινωνία.
Για τον λόγο αυτό, η σωστή στάση απέναντι σε ένα άτομο με άνοια είναι καθοριστική τόσο για την ποιότητα ζωής του ίδιου όσο και για την ψυχική ισορροπία των φροντιστών του.
Η συμπεριφορά μας μπορεί να μειώσει το άγχος, τη σύγχυση και τις εντάσεις.
Ή, αντίθετα, να τις ενισχύσει.
Τι πρέπει να κατανοήσουμε πρώτα
Το άτομο με άνοια:
- δεν επιλέγει να ξεχνά
- δεν προσποιείται
- δεν αντιδρά “περίεργα” επίτηδες
Ο εγκέφαλος δυσκολεύεται να επεξεργαστεί πληροφορίες.
Αυτό σημαίνει ότι πολλές αντιδράσεις είναι αποτέλεσμα σύγχυσης ή φόβου.
Η κατανόηση αυτή είναι το πρώτο και πιο σημαντικό βήμα.
Πώς μιλάμε σε άτομα με άνοια
Η επικοινωνία πρέπει να είναι απλή, ήρεμη και ξεκάθαρη.
✔ Τι κάνουμε:
- Μιλάμε αργά και καθαρά
- Χρησιμοποιούμε σύντομες προτάσεις
- Κάνουμε μία ερώτηση τη φορά
- Διατηρούμε οπτική επαφή
- Χρησιμοποιούμε ήρεμο τόνο φωνής
✖ Τι αποφεύγουμε:
- Φωνές ή αυστηρό ύφος
- Πολλές πληροφορίες μαζί
- Διορθώσεις με έντονο τρόπο
- Ειρωνεία ή ανυπομονησία
Αν δεν καταλάβει, επαναλαμβάνουμε με άλλα λόγια, όχι πιο δυνατά.
Πώς αντιδρούμε σε σύγχυση ή επαναλαμβανόμενες ερωτήσεις
Τα άτομα με άνοια συχνά:
- ρωτούν το ίδιο πράγμα ξανά και ξανά
- μπερδεύουν πρόσωπα ή γεγονότα
- επιμένουν σε λανθασμένες αντιλήψεις
Σε αυτές τις περιπτώσεις:
- δεν αντιπαρατιθέμεθα
- δεν προσπαθούμε να “αποδείξουμε” ότι κάνουν λάθος
- δίνουμε έμφαση στο συναίσθημα, όχι στο γεγονός
Αντί για:
«Σου το είπα ήδη 5 φορές»
προτιμάμε:
«Καταλαβαίνω ότι σε ανησυχεί, είμαι εδώ μαζί σου»
Πώς διαχειριζόμαστε εκνευρισμό ή επιθετικότητα
Η επιθετικότητα συνήθως δεν είναι χαρακτήρας, αλλά αντίδραση.
Συχνά οφείλεται σε:
- φόβο
- πόνο
- κόπωση
- αίσθημα απώλειας ελέγχου
Τι βοηθά:
- παραμένουμε ήρεμοι
- χαμηλώνουμε τον τόνο
- απομακρύνουμε ερεθίσματα (θόρυβο, κόσμο)
- αλλάζουμε θέμα ή δραστηριότητα
Δεν παίρνουμε τη συμπεριφορά προσωπικά.
Δεν “κερδίζουμε” τίποτα με σύγκρουση.
Η σημασία της ρουτίνας
Η σταθερότητα μειώνει τη σύγχυση.
Μια καθημερινή ρουτίνα:
- προσφέρει αίσθημα ασφάλειας
- μειώνει το άγχος
- βοηθά τον προσανατολισμό
Σταθερές ώρες:
- φαγητού
- ύπνου
- βόλτας
- δραστηριοτήτων
αποτελούν σημαντικό σύμμαχο στη φροντίδα.
Πώς βοηθάμε χωρίς να ακυρώνουμε το άτομο
Τα άτομα με άνοια θέλουν να νιώθουν χρήσιμα.
Αφήνουμε:
- να συμμετέχουν σε απλές δραστηριότητες
- να κάνουν επιλογές (όπου γίνεται)
- να διατηρούν όσο το δυνατόν την αυτονομία τους
Η υπερβολική προστασία μπορεί να:
- αυξήσει την απογοήτευση
- μειώσει την αυτοεκτίμηση
Η βοήθεια πρέπει να είναι διακριτική.
Η συμβολή του ειδικού νευρολόγου
Ο ειδικός νευρολόγος παίζει καθοριστικό ρόλο σε όλα τα στάδια της άνοιας.
Η συμβολή του περιλαμβάνει:
- έγκαιρη και σωστή διάγνωση
- παρακολούθηση της εξέλιξης της νόσου
- φαρμακευτική ρύθμιση όπου χρειάζεται
- διαφοροδιάγνωση από άλλες παθήσεις
Επιπλέον, ο νευρολόγος:
- καθοδηγεί την οικογένεια
- εξηγεί τις αλλαγές στη συμπεριφορά
- βοηθά στη λήψη αποφάσεων για τη φροντίδα
Η συνεργασία με ειδικό μειώνει:
- το άγχος των φροντιστών
- τα λάθη στη διαχείριση
- τις περιττές συγκρούσεις
Η φροντίδα του φροντιστή
Δεν πρέπει να ξεχνάμε:
👉 ο φροντιστής χρειάζεται φροντίδα.
Η ψυχική και σωματική εξάντληση είναι συχνή.
Η υποστήριξη από:
- ειδικούς
- ομάδες φροντιστών
- επαγγελματίες υγείας
είναι εξίσου σημαντική με τη φροντίδα του ασθενούς.
Συμπέρασμα
Η σωστή συμπεριφορά απέναντι σε άτομα με άνοια βασίζεται σε:
- κατανόηση
- υπομονή
- σεβασμό
- γνώση
Δεν μπορούμε να αλλάξουμε τη νόσο.
Μπορούμε όμως να αλλάξουμε τον τρόπο που στεκόμαστε απέναντί της.
Με τη σωστή στάση και τη στήριξη του ειδικού νευρολόγου για άνοια, η καθημερινότητα γίνεται πιο ανθρώπινη, πιο ήρεμη και πιο ασφαλής – για όλους.
